Is There Food Safety in Ethiopia?

I spent the week of March 20, 2017 in Addis Ababa, Ethiopia on a speaking tour on the topic of “Why is Food Safety Important?”  Fortunately, the week’s agenda allowed me to do much more!  I had many meetings with related government ministries.  I toured a number of food production and distribution facilities.  I learned a lot of the history and culture of Ethiopia related to food.

The intensity of the week allowed me to form an impression, a snapshot given the small window of time I was there.  My assessment?  Yes, there is Food Safety in Ethiopia… but it is irregular and by no means pervasive.

A Young Initiative

A common theme among the meetings and interviews with government officials was that Food Safety is a “young” initiative.  For many years the priority has rightfully been on Food Security (feeding the nation) and not on Food Safety (preventing foodborne illness).  But as one government employee told me, “You cannot have Food Security without Food Safety.”

To illustrate, consider that you could increase production of food through the excess application of pesticides.  While this would feed more of the population, the food contaminated with pesticide residue is not safe, and does not satisfy the goal of meeting the nutrition needs of the population.

17554292_1516000818442286_7247095603881350375_n

Being a young initiative, the regulatory environment is not yet fully developed.  There is not yet a broad library of regulations to cover everything from Good Agricultural Practices (GAP) to label laws to dietary guidance, to Good Manufacturing Practices (GMP) to preventive food safety controls (a recent emphasis of the U.S. regulations on food safety).  Progress continues and there is much regulation available to model from the governments of other countries.

Private Sector “Stars”

Several of the food production facilities we toured have risen above the Ethiopian norm and approached or reached global standards.  One was a coffee roaster and grinder that is selling for local consumption and export.  One was a cereal maker that has created a low cost nutrition product for Ethiopian consumption.  Two were injera facilities making fresh product for export.  One was a juice drink maker with production for Ethiopia and plans to export.

These firms were using typical GMPs like hair coverings, smocks and hand-wash stations.  They were using more sanitary process designs with stainless mixing tanks, cleanable surfaces, and cleaning systems (CIP).  They were active in quality testing and working on traceability.

One common thread of these “stars” was leveraging technical help.  Several obtained design support from joint venture partners in other countries.  Some leveraged university contacts in other countries.  Several had worked with the nonprofit TechnoServe.  All sought to continuously improve their operations.

What does the future hold?

The future can be bright.  Understand that the challenges are especially complex as there are many related factors in the production of food, including consequence on environment, export capability, international trade balance, cultural norms and the domestic economy.  Yet there is energy and resource being applied to improve food safety in Ethiopia, and to do it in a way which at the same time can improve food security.

Stay tuned for a series of blogs that will include a discussion of these complexities including topics of mechanization, organic (and not organic) production, improving consumer awareness to drive food safety improvements, as well as details of the new U.S. food safety law (FSMA) and the resulting regulations which must be met by exporters to the U.S.

(Ned Mitenius – Founder and President, Periscope Consulting, LLC)

 

የምግብ ደህንነት በኢትዮጵያ ተረጋግጧል?

መጋቢት 11,2009 ጀምሮ ባለው ሳምንት በኢትዮጵያ መዲና በአዲስ አበባ “የምግብ ደህንነት ለምን አስፈለገ?” በሚል ርዕር ገለፃ በማድረግ አሳልፈያለሁ፡፡ እንደ ጥሩ አጋጣሚ ሆኖ፤ የዚህ ሳምንት አጀንዳ ብዙ ሥራዎችን እንዳከናውን ረድቶኛል፡፡ ከተያያዥ የመንግሥት ሚኒስቴር መሥርያ ቤቶች ጋር በርካታ ስብሰባዎችን አካሄጃለሁ፡፡ በርካታ የምግብ ማቀነባበሪያና ማከፋፈያ ማዕከላትን የጎበኘሁ ሲሆን፤ ከምግብ ጋር የተገናኙ ብዙ የኢትዮጵያ ታሪኮችና ባህሎችን ለማወቅ ችያለሁኝ፡፡

ለአጭር ጊዜ በቆየሁበትና በሥራ በተሞላዉ ሳምንት ኢትዮጵያ የምግብ ደህንነቷ እንደተጠበቀ መገምገም ችያለሁኝ፡፡ ነገር ግን ይህ ያልተስተካከለ ከመሆኑ ሌላ ሁሉን አቀፍ አይደለም፡፡

አዲስ ጅማሮ

የምግብ ደህንነት በቅርቡ የተጀመረ እንቅስቃሴ ስለመሆኑ ከመንግሥት ባለሥልጣናት ጋር የነበሩን ስብሰባዎችና ቃለ-ምልልሶች አስገንዝበውናል፡፡ ለብዙ ዓመታት የምግብ ዋስትና (ህዝብን መመገብ) ከምግብ ደህንነት (ምግብ ወለድ በሽታዎችን መከላከል) ይልቅ ቅድሚያ የተሰጠው ሲሆን፤ አንድ የመንግሥት ተቀጣሪ እንደነገረኝ “የምግብ ዋስትና ያለምግብ ደህንነት ግቡን አይመታም”፡፡

ነገሩን ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ ያክል፤ ብዙ ፀረ-ነፍሳት መድሃኒት በመርጨት ምርትን አሳድገናል እንበል፡፡ ይህ ምርት ብዙ ሰዎችን መመገብ ቢችልም፤ በፀረ-ነፍሳት መድሃኒት ቅሪት የተበከለው ምግብ ደህንነቱ ካለመጠበቁም በላይ የህዝቡን የንጥረ-ምግብ ፍላጎት ለማሟላት የተያዘው ግብ እንዳይሳካ ያደርጋል፡፡

17637105_1516000901775611_1320566492187214493_o

አዲስ ጅምር ከመሆኑ አንፃር፤ የቁጥጥር ሥርዓቱ ገና አላደገም፡፡ የተሻሉ የእርሻ ተሞክሮዎችን ጨምሮ የአመጋገብ መመሪያዎችን፤ የተሻሉ የማቀነባበሪያ ተሞክሮዎችን፤ መከላከል ላይ ያመዘነ የምግብ ደህንነት ቁጥጥር (የአሜሪካ የምግብ ደህንነት ህጎች የቅርብ ጊዜ ትኩረት) የሚያካትት ሰፋ ያለ የህግ ማዕቀፍ አልተዘጋጀም፡፡ እድገቱ እየተሳለጠ ከመሆኑ ሌላ እንደ ሞዴል ሊወሰዱ የሚችሉ የብዙ ሀገሮች ህጎችም አሉ፡፡

የግሉ  ዘርፍ “ከዋክብት”

ከጎበኘናቸዉ አብዛኛዎቹ የምግብ ማቀነባበሪያ ማዕከላት፤ ከሀገር ውስጥ ባለፈ ለዓለም አቀፍ ደረጃዎች እጅግ የቀረቡ ወይም ዓለም አቀፍ ደረጃዎችን ያሟሉ ናቸው፡፡ ከእነኚህ ማዕከላት አንደኛው ቡና ቆልቶና ፈጭቶ ለሀገር ውስጥ እና ለውጭ ገበያ የሚያዘጋጅ ነው፡፡  ሌላኛው ወጭ ቆጣቢ ንጥረ-ምግቦችን የሚያዘጋጅ የሀገር ውስጥ የጥራጥሬ ምርት አቅራቢ ነው፡፡ ሁለቱ ደግሞ ትኩስ እንጀራ ለውጭ ገበያ የሚያቀርቡ ሲሆን፤ አንደኛው ለውጭ ገበያ የማቅረብ ዕቅድ ያለው የሀገር ውስጥ የጭማቂ አቅራቢ ነው፡፡

እነኚህ ማዕከላት የፀጉር መሸፈኛ፤ መሸረጫ፤ እና የእጅ መታጠቢያዎችን ጨምሮ የተሻሉ የማቀነባበሪያ ተሞክሮዎችን GMPs ያሟሉ ናቸው፡፡ ተጨማሪ የንጽሕና ሂደት ዲዛይኖችን፤ ከጀርም የፀዱ ማዋሃጃ ታንኮችን፤ ላያቸው በቀላሉ መጽዳት የሚችሉ ቁሶችን እና የማጽጃ ዘዴዎችን (CIP) ይጠቀማሉ፡፡ ጠንካራ የጥራት ቁጥጥር እና ከእርሻ ማሳ ጀምሮ የነበረውን አጠቃላይ ሂደት መቆጣጠር የሚያስችል አሰራር (ትሬሰቢሊቲ) ላይም ይሠራሉ፡፡

የእነኚህ “ከዋክብት” የጋራ መለያ፤ ከቴክኒካዊ ድጋፎች ተገቢውን ግልጋሎት የሚያገኙበትን ዘዴ መቀየስ ነው፡፡ በርካታዎቹ ከውጭ ሀገር ሸሪኮቻቸው የዲዛይን ዝግጅት ድጋፍ አግኝተዋል፡፡ አንዳንዶቹ ደግሞ ከውጭ ሀገር ዩኒቨርስቲዎች ጋር ያላቸውን ግንኙነት በሚገባ ተጠቅመዋል፡፡ ሌሎች ብዙዎች ከአትራፊ ካልሆነው ቴክኖ ሰርቭ (TechnoServe) ጋር የመሥራት አጋጣሚ የነበራቸው ሲሆን፤ ሁሉም ማለት ይቻላል ሥራዎቻቸው በቀጣይነት የሚሻሻልበትን መንገድ አጥብቀው ሲሹ ነበር፡፡

መጪው ጊዜ ምን ይዟል?

መጪው ጊዜ ብሩሕ ሊሆን ይችላል፡፡ አካባቢያዊ ተጽዕኖን፤ ኤክስፖርት የማድረግ ብቃትን፤ ዓለም አቀፍ የንግድ ሚዛንን፤ ባህል እና ሀገራዊ ምጣኔ ሀብትን ጨምሮ ሌሎች በምግብ ማቀነባበር ላይ በሚታዩ ተመሳሳይ ሁኔታዎች መነሻነት የሚገጥሙ ፈተናዎች ይወሳሰባሉ፡፡ ቢሆንም፤ ኢትዮጵያ ውስጥ የምግብ ዋስትናን ማሻሻል በሚያስችል አኳኋን የምግብ ደህንነት ማሻሻያ ሥራዎች እየተሰሩ ነው፡፡

ዘመናዊ አሰራሮችን፤ ተፈጥሮአዊ (እና ተፈጥሮአዊ ያልሆኑ) የምርት ሂደቶችን፤ ለሸማቾች በምግብ ዋስትና ማሻሻያ እና በአዲሱ የአሜሪካ መንግሥት የምግብ ዋስትና ህግ (FSMA) እና ላኪዎች ማሟላት ስላለባቸው ቀጣይ ድንጋጌዎች ግንዛቤ ማስጨበጥን ጨምሮ ሌሎች ውስብስብ ሁኔታዎችን የሚተነትኑ ተከታታይ ጦማርች ይወጣሉ፡፡

(ኔድ ሚቴኒዬስ – የፔሪስኮፕ ኮንሰልቲንግ ኤል ኤል ሲ መስራችና ፕሬዚዳንት)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s